{"id":18814,"date":"2026-04-02T16:24:44","date_gmt":"2026-04-02T16:24:44","guid":{"rendered":"https:\/\/jprefrigeration.com\/web\/?p=18814"},"modified":"2026-03-06T06:47:21","modified_gmt":"2026-03-06T06:47:21","slug":"synne-freski-z-faras-na-wystawie-w-muzeum-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jprefrigeration.com\/web\/2026\/04\/02\/synne-freski-z-faras-na-wystawie-w-muzeum-2\/","title":{"rendered":"S\u0142ynne freski z Faras na wystawie w Muzeum Narodowym w Warszawie Redakcja Polska"},"content":{"rendered":"<div id=\"toc\" style=\"background: #f9f9f9;border: 1px solid #aaa;display: table;margin-bottom: 1em;padding: 1em;width: 350px;\">\n<p class=\"toctitle\" style=\"font-weight: 700;text-align: center;\">Content<\/p>\n<ul class=\"toc_list\">\n<li><a href=\"#toc-0\">Moje pierwsze gry<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#toc-1\">Kolekcja sztuki nubijskiej w Muzeum Narodowym w Warszawie<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#toc-2\">Archeologia i nowa interpretacja malowide\u0142 ze \u015bredniowiecznej katedry<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#toc-4\">Galeria Faras im. Profesora Kazimierza Micha\u0142owskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie<\/a><\/li>\n<li><a href=\"#toc-5\">im. Profesora Kazimierza Micha\u0142owskiego<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<p>Nadpro\u017ce i dwa malowid\u0142a \u2013 wizerunek Archanio\u0142a Micha\u0142a oraz \u015bwi\u0119tego arcybiskupa. <a href=\"https:\/\/faras3d.pl\/\">faras3d<\/a> W depozycie w Muzeum Luwru znajduje si\u0119 kilka zabytk\u00f3w z Faras, b\u0119d\u0105cych w\u0142asno\u015bci\u0105 Muzeum Narodowego w Warszawie. W galerii prezentowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c wyroby ceramiki koptyjskiej.<\/p>\n<ul>\n<li>Do dzi\u015b zbi\u00f3r Muzeum Narodowego w Warszawie stanowi najwi\u0119kszy i najcenniejszy zesp\u00f3\u0142 zabytk\u00f3w pozyskany do polskich zbior\u00f3w muzealnych, kt\u00f3ry pochodzi z wykopalisk archeologicznych prowadzonych za granic\u0105 kraju.<\/li>\n<li>Znajduj\u0105 si\u0119 tam malowid\u0142a rozmieszczone podobnie jak w \u015bwi\u0105tyni w Faras.<\/li>\n<li>G\u0142\u00f3wnym konsultantem i osob\u0105 inspiruj\u0105c\u0105 dla autor\u00f3w filmu by\u0142 Samuel Willenberg, ostatni \u017cyj\u0105cy uczestnik buntu w Treblince.<\/li>\n<li>W dalszej cz\u0119\u015bci sali mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 malowid\u0142a pochodz\u0105ce g\u0142\u00f3wnie z klatki schodowej, westybulu p\u00f3\u0142nocnego i \u015bcian zewn\u0119trznych ko\u015bcio\u0142a, m.in.<\/li>\n<li>\u2013 publiczno\u015b\u0107 odwiedzaj\u0105ca Galeri\u0119 Faras, po raz pierwszy od tysi\u0105ca lat, b\u0119dzie mog\u0142a wej\u015b\u0107 do katedry z czas\u00f3w jej \u015bwietno\u015bci w staro\u017cytnej Nubii\u201d.<\/li>\n<li>Drugie z malowide\u0142, kt\u00f3re w Faras s\u0105siadowa\u0142o z tym pierwszym, przedstawia posta\u0107 siedz\u0105c\u0105 na tronie, kt\u00f3ra wyci\u0105ga przed siebie r\u0119ce.<\/li>\n<\/ul>\n<h2 id=\"toc-0\">Moje pierwsze gry<\/h2>\n<p>Dzi\u0119ki pracom badawczym prowadzonym na terenie staro\u017cytnego o\u015brodka miejskiego Faras w pobli\u017cu granicy suda\u0144sko-egipskiej odkryto dobrze zachowane ruiny ko\u015bcio\u0142a katedralnego z VIII wieku. W g\u0142\u00f3wnej sali w\u0119\u017cszego, wschodniego traktu galerii przestrze\u0144 uporz\u0105dkowana zosta\u0142a poprzez obustronne wprowadzenie na jej d\u0142u\u017cszych \u015bcianach rytmu p\u0142ytkich arkad. Prezentowane w Muzeum Narodowym w Warszawie malowid\u0142a to unikatowa w skali \u015bwiatowej kolekcja chrze\u015bcija\u0144skiej sztuki \u015bredniowiecznej z teren\u00f3w Afryki. Nie spodziewa\u0142 si\u0119 odkry\u0107 katedry chrze\u015bcija\u0144skiej &#8211; t\u0142umaczy\u0142a\u00a0dr Magdalena \u0141apta\u015b, kt\u00f3ra\u00a0zajmuje si\u0119 dzie\u0142ami sztuki z Katedry w Faras.<\/p>\n<h3 id=\"toc-1\">Kolekcja sztuki nubijskiej w Muzeum Narodowym w Warszawie<\/h3>\n<p>Sala mieszcz\u0105ca g\u0142\u00f3wn\u0105 ekspozycj\u0119 malowide\u0142 \u015bciennych ma hierarchiczny, kierunkowy charakter. Jak pisz\u0105 tw\u00f3rcy projektu przebudowy Galerii, w pracy nad projektem nowej aran\u017cacji starano si\u0119 uzyska\u0107 nastr\u00f3j charakterystyczny dla historycznego wn\u0119trza sakralnego, jednak bez dos\u0142ownych odniesie\u0144 do architektury katedry w Faras. 17 pa\u017adziernika 2014 roku Galeria Faras zosta\u0142a otwarta na nowo po przebudowie i dokonaniu nowej aran\u017cacji. Galeria Faras w Muzeum Narodowym w Warszawie zosta\u0142a udost\u0119pniona zwiedzaj\u0105cym w 1972 roku. Od czasu ratunkowej Kampanii Nubijskiej wzros\u0142o zainteresowanie naukowc\u00f3w Sudanem i jego dawnymi kulturami.<\/p>\n<h3 id=\"toc-2\">Archeologia i nowa interpretacja malowide\u0142 ze \u015bredniowiecznej katedry<\/h3>\n<p>Zosta\u0142y udost\u0119pnione publiczno\u015bci w Muzeum Narodowym w Warszawie wraz z elementami dekoracji architektonicznej katedry oraz innych ko\u015bcio\u0142\u00f3w i budowli z Faras. Po\u0142owa pojecha\u0142a do muzeum w Chartumie, po\u0142owa do Polski. Katedra, kt\u00f3r\u0105 odkryli Polacy pochodzi\u0142a z po\u0142owy VII w., a \u015bwietnie zachowane \u015bcienne malowid\u0142a nazwano cudem z Faras. Nubia pozosta\u0142a w izolacji a\u017c do XIII w., kiedy to tak\u017ce podda\u0142a si\u0119 islamizacji. Polega\u0142a ona na harmonijnym \u0142\u0105czeniu bada\u0144 archeologicznych z pracami konserwatorskimi i ratowaniem zabytk\u00f3w. W\u0142adze Egiptu i Sudanu wystosowa\u0142y do UNESCO apel o mi\u0119dzynarodow\u0105 pomoc w ratowaniu zabytk\u00f3w Nubii.<\/p>\n<p>Przywiezione do Polski malowid\u0142a by\u0142y prezentowane w warszawskim muzeum od 1972 roku, w galerii praktycznie niezmienianej do 2011 roku, kiedy podj\u0119to decyzj\u0119 o jej przebudowie. Nekropol\u0119 biskup\u00f3w, stele fundacyjne katedry, pa\u0142acu eparch\u00f3w, ko\u015bcio\u0142a na po\u0142udniowym stoku oraz nast\u0119pne malowid\u0142a &#8211; Archanio\u0142a Micha\u0142a z mieczem i \u015bw. Obejrzy zrekonstruowane w 3D wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a ze wszystkimi malowid\u0142ami, r\u00f3wnie\u017c tymi, kt\u00f3re obecnie znajduj\u0105 si\u0119 w muzeum w Chartumie. 67 przedstawie\u0144 malarskich, a tak\u017ce wiele innych dzie\u0142 faraskich znajduj\u0105cych si\u0119 w MNW, stanowi dzi\u015b najwi\u0119kszy i najcenniejszy zesp\u00f3\u0142 zabytk\u00f3w archeologicznych pochodz\u0105cych z wykopalisk prowadzonych za granic\u0105, jaki uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 do polskich zbior\u00f3w muzealnych. Tam te\u017c b\u0119dzie mo\u017cna uzyska\u0107 szczeg\u00f3\u0142owe informacje na temat Nubii, katedry, malowide\u0142 \u015bciennych i ich ikonografii, polskich wykopalisk w Faras itp. W VII wieku w Faras, nosz\u0105cym w\u00f3wczas nazw\u0119 Pachoras, wzniesiona zosta\u0142a pierwsza katedra, prawdopodobnie w tym samym miejscu, w kt\u00f3rym w VIII wieku stan\u0105\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 odkryty przez polskich archeolog\u00f3w uczestnicz\u0105cych w Kampanii Nubijskiej.<\/p>\n<p>W lica malowide\u0142 Anio\u0142a Micha\u0142a z Mieczem i Merkuriusza wprasowano mas\u0119 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z wosku i kalafonii, kt\u00f3rymi by\u0142a ona i tak ju\u017c w du\u017cej mierze przesycona. Sole usuni\u0119to za pomoc\u0105 wody destylowanej, kt\u00f3r\u0105 delikatnie spryskano ty\u0142 malowide\u0142, a nast\u0119pnie usuni\u0119to po 30 minutach. Najbardziej uszkodzona by\u0142a bia\u0142a warstwa zaprawy i gipsu bezpo\u015brednio pod powierzchni\u0105 malowide\u0142. Du\u017ca ilo\u015b\u0107 rozpuszczalnych soli wyst\u0119puj\u0105ca w zaprawie stanowi\u0142a potencjalne zagro\u017cenie dla zabytk\u00f3w. W przypadku niekt\u00f3rych malowide\u0142 wg\u0142\u0119bienia powsta\u0142e w wyniku usuni\u0119ciu zaprawy wype\u0142niono kitem kredowym, kt\u00f3ry przy doczyszczaniu wykrusza\u0142 si\u0119 bez problemu.<\/p>\n<p>W moim rodzinnym domu wisia\u0142y reprodukcje malowide\u0142 z Faras. Opr\u00f3cz katedry w Faras odkopano tak\u017ce stary klasztor, pa\u0142ac biskup\u00f3w, ruiny pa\u0142acu kr\u00f3lewskiego, domy mieszkalne i pomieszczenia gospodarcze. W internecie uruchomiono stron\u0119 \u201eFaras 3D\u201d, kt\u00f3ra ma w nowoczesnej formie prezentowa\u0107 jedno z najwa\u017cniejszych odkry\u0107 polskich archeolog\u00f3w, czyli katedr\u0119 z Faras w p\u00f3\u0142nocnym Sudanie.<\/p>\n<h2 id=\"toc-5\">im. Profesora Kazimierza Micha\u0142owskiego<\/h2>\n<p>Po oczyszczeniu lica ustalono barw\u0119 i faktur\u0119 t\u0142a poszczeg\u00f3lnych malowide\u0142. Natomiast ze wzgl\u0119du na bardzo wysok\u0105 warto\u015b\u0107 dokumentacyjn\u0105 zabytk\u00f3w nie przeprowadzono \u017cadnych uzupe\u0142nie\u0144 barwnych. Braki w powierzchni lica uzupe\u0142niono ziarnist\u0105 zapraw\u0105 o neutralnym tonie dopasowanym do barw ka\u017cdego z malowide\u0142.<\/p>\n<div id=\"themify_builder_content-18814\" data-postid=\"18814\" class=\"themify_builder_content themify_builder_content-18814 themify_builder themify_builder_front\">\n\n\t<\/div>\n<!-- \/themify_builder_content -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Content Moje pierwsze gry Kolekcja sztuki nubijskiej w Muzeum Narodowym w Warszawie Archeologia i nowa interpretacja malowide\u0142 ze \u015bredniowiecznej katedry Galeria Faras im. Profesora Kazimierza Micha\u0142owskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie im. Profesora Kazimierza Micha\u0142owskiego Nadpro\u017ce i dwa malowid\u0142a \u2013 wizerunek Archanio\u0142a Micha\u0142a oraz \u015bwi\u0119tego arcybiskupa. faras3d W depozycie w Muzeum Luwru znajduje si\u0119 kilka [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[828],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jprefrigeration.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18814"}],"collection":[{"href":"https:\/\/jprefrigeration.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jprefrigeration.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jprefrigeration.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jprefrigeration.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18814"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/jprefrigeration.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18814\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":80613,"href":"https:\/\/jprefrigeration.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18814\/revisions\/80613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jprefrigeration.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18814"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jprefrigeration.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18814"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jprefrigeration.com\/web\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18814"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}